Ile procent przyciemnienia szyb jest legalne

Pytanie „ile procent przyciemnienia jest legalne” jest zadawane w polskim internecie częściej niż jakiekolwiek inne pytanie o folie samochodowe i częściej niż jakiekolwiek inne doczekało się sprzecznych odpowiedzi. Jedne serwisy podają 75%, inne 70%, a bywa, że oba progi lądują w jednym akapicie. Zamieszanie ma swoją przyczynę i da się je uporządkować w kilka minut.

W tym tekście trzymamy się źródeł: rozporządzenia o warunkach technicznych pojazdów w wersji obowiązującej w dniu publikacji oraz Regulaminu nr 43 EKG ONZ. Wszystkie wartości podajemy z odwołaniem do konkretnego przepisu, a tam, gdzie praktyka pomiarowa odbiega od teorii, piszemy o tym wprost.

Ile światła musi przepuszczać każda szyba?

Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów wymaga, aby szyby przednie i przednie boczne miały współczynnik przepuszczania światła nie mniejszy niż 70% (§ 8 ust. 5 pkt 4). To jedyny liczbowy próg przepuszczalności, jaki polskie przepisy stawiają szybom pojazdu w ruchu drogowym.

Szyby za kierowcą, czyli tylne boczne i tylna, nie mają żadnego progu przepuszczalności. Rozporządzenie wymaga natomiast, aby pojazd miał lusterka zapewniające widoczność do tyłu: jeżeli przyciemniona tylna szyba ogranicza pole widzenia w lusterku wewnętrznym, samochód musi mieć dwa sprawne lusterka zewnętrzne, po lewej i prawej stronie. W praktyce każdy współczesny samochód osobowy ma je seryjnie, więc warunek spełnia się sam.

Skąd bierze się zamieszanie wokół 75% i 70%?

Wartość 75% pochodzi z innego aktu niż wymóg drogowy i dotyczy czego innego. Regulamin nr 43 EKG ONZ, według którego homologuje się szyby jako części samochodowe, wymaga, aby szyba czołowa jako element miała przepuszczalność co najmniej 75%. To wymóg dla producenta szkła, badany na próbkach przy homologacji.

Polskie rozporządzenie o warunkach technicznych, czyli akt, według którego ocenia się pojazd na przeglądzie i podczas kontroli drogowej, stawia natomiast jeden próg dla całego zestawu zamontowanego w aucie: 70% dla szyby czołowej i przednich bocznych.

Oba przepisy funkcjonują równolegle i stąd chaos w poradnikach. Do zapamiętania jest jedno: diagnosta i policjant przykładają miernik do szyby w Twoim aucie i porównują wynik z progiem 70%. Wymóg 75% zdążył „skonsumować” producent szyby, zanim auto wyjechało z fabryki.

Dlaczego liczy się szyba z folią, a nie sama folia?

Miernik nie rozróżnia szkła i folii: mierzy światło przechodzące przez całą przegrodę. Wynik to w przybliżeniu iloczyn przepuszczalności szyby i folii. Fabryczna szyba boczna przepuszczająca 82% z folią o VLT 70% daje:

82% × 70% = 57,4%, czyli 12,6 punktu procentowego poniżej progu.

Ta arytmetyka ma dwie praktyczne konsekwencje. Po pierwsze, żadna folia przyciemniająca nie jest „legalna” ani „nielegalna” sama w sobie: wszystko zależy od szyby, na którą trafi. Po drugie, fabrycznie przyciemniona szyba zostawia mniej zapasu: na szybie przepuszczającej 75% nawet bezbarwna folia ochronna (VLT ok. 89–93%) balansuje na granicy progu.

Właśnie dlatego zbudowaliśmy kalkulator VLT, który wykonuje to mnożenie za Ciebie i od razu porównuje wynik z progiem dla wybranej szyby.

Czy tylne szyby naprawdę można przyciemnić dowolnie?

Tak. W zakresie przepuszczalności światła przepisy nie stawiają szybom za kierowcą żadnych wymagań. Folia o VLT 15%, 5%, a nawet folia całkowicie nieprzezierna na tylnej szybie nie narusza warunków technicznych, o ile zachowana jest widoczność do tyłu przez lusterka zewnętrzne.

Granice są dwie. Pierwsza to wspomniane lusterka: musi je mieć każdy pojazd, w którym lusterko wewnętrzne przestaje wystarczać. Druga to zdrowy rozsądek przy jeździe nocą: folia VLT 5% na tylnej szybie potrafi w ciemnym, nieoświetlonym terenie ograniczyć widoczność w lusterku wewnętrznym praktycznie do zera. To problem użytkowy, nie prawny, i uczciwie mówimy o nim każdemu klientowi.

Do kompletu: przyciemnienie szyb tylnych to najczęstszy wariant montażu. W zakładzie FOLSZYB na Targóweku — zakład FOLSZYB w Warszawie opisał to szerzej na swoim blogu — standardowe zlecenie obejmuje trzy szyby za kierowcą i pozostawienie przednich bez zmian.

Co z pojazdami dostawczymi i ciężarowymi?

Próg jest ten sam. Rozporządzenie formułuje wymóg 70% dla szyb przednich i przednich bocznych każdego pojazdu, bez rozróżniania kategorii. Dotyczy więc tak samo osobówki, dostawczaka i ciężarówki.

Różnica praktyczna leży gdzie indziej: w wielu pojazdach dostawczych przestrzeń ładunkowa w ogóle nie ma okien albo ma przeszklenie niesłużące kierowcy do obserwacji drogi. Takie szyby nie podlegają wymogowi przepuszczalności. Można je zakleić folią całkowicie nieprzezierną, co zresztą flotowi klienci robią dla ochrony towaru. Ważny wyjątek stanowią szyby w drzwiach przednich: te zawsze muszą spełniać próg 70%, także w aucie dostawczym. Busom i dostawczakom poświęciliśmy osobny tekst o przyciemnionych szybach w aucie dostawczym.

Jak sprawdzić, ile przepuszcza moja szyba?

Jedyny wiarygodny sposób to pomiar miernikiem przepuszczalności, urządzeniem, które obejmuje szybę z dwóch stron i podaje wynik w procentach. Taki pomiar wykonuje stacja kontroli pojazdów podczas badania oraz większość zakładów montujących folie; opisaliśmy to dokładnie w tekście o metodach pomiaru przepuszczalności.

Szacunek „na piechotę” wygląda tak: sprawdź w danych szyby (oznaczenia na szkle rzadko podają VLT, ale karta produktu folii zawsze) i pomnóż typową wartość fabryczną przez VLT folii. Wynik traktuj jako orientacyjny. Realna przepuszczalność szyby fabrycznej potrafi się różnić o kilka punktów od katalogowej, szczególnie w autach kilkunastoletnich, których szyby mają za sobą lata mikrouszkodzeń i polerowania.

Jeśli planujesz folię na przednie szyby, na przykład bezbarwną ochronną albo athermiczną, pomiar przed montażem jest warunkiem sensownej decyzji. Dobry zakład wykona go bezpłatnie i pokaże wynik, zanim cokolwiek naklei. Zobacz też, jak wygląda profesjonalny montaż folii krok po kroku, od mycia szyby po sezonowanie.